thị giá cổ phiếu không cao."/>
VN-Index
HNX-Index
Nasdaq
USD
Vàng

Mùa "ăn" cổ tức

(Tài chính) Trong khi “chu kỳ tháng 5” dường như đang tác động thiếu tích cực đến tâm lý của các nhà đầu tư (NĐT) thì cổ đông của không ít doanh nghiệp (DN) niêm yết lại được “đền đáp” bằng nguồn thu cổ tức. Việc công ty trả cổ tức “khủng” là lý do lớn giữ chân nhiều nhà đầu tư dài hạn, dù thị giá cổ phiếu không cao.

Ấn tượng cổ tức “khủng”

Như thường lệ, tháng 4 và tháng 5 là thời điểm các DN đại chúng, công ty niêm yết thực hiện lịch trả cổ tức năm trước cho các cổ đông. Năm nay, điều kiện sản xuất - kinh doanh vẫn còn nhiều khó khăn, nhưng đáng mừng là không ít DN vẫn chia cổ tức “khủng” bằng tiền mặt. Đây được xem như một sự “đền đáp” xứng đáng cho các NĐT thời cổ phiếu hạ giá…

Công ty cổ phần Cảng Đoạn Xá (DXP) niêm yết trên HoSE lâu nay vẫn nổi tiếng là một DN “ăn nên làm ra”, bất kể hoàn cảnh kinh tế gặp khó khăn chung. Tuy nhiên, các cổ đông của DXP vẫn khá bất ngờ khi hồi tháng 4 vừa qua, trong đại hội cổ đông thường niên, ban lãnh đạo Công ty đã đề nghị nâng tỷ lệ chi trả cổ tức bằng tiền mặt từ 30% lên tới 70%.

Tuy nhiên, nếu so với khoảng 1.000 công ty đại chúng thì cổ tức của DXP vẫn chưa phải “đỉnh”. Giữ vị trí “quán quân” tại thời điểm này phải kể đến Công ty cổ phần Cơ khí và Khoáng sản Hà Giang (HGM) khi vừa qua DN đã khiến hàng trăm NĐT nức lòng với mức cổ tức năm 2012 lên tới 120%/năm. Báo cáo kết quả kinh doanh có kiểm toán của HGM, năm 2012, Công ty đạt 137,8 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, tương đương EPS đạt 21.874 đồng/cổ phiếu. Mặc dù tính ra lợi nhuận của HGM năm 2012 giảm 7,5% so với năm 2011, nhưng so với kế hoạch 104 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế được đại hội cổ đông thông qua, kết thúc năm 2012, HGM vẫn vượt 44%. Sự làm ăn hiệu quả này là cơ sở để HGM “tri ân” các cổ đông gắn bó bằng mức cổ tức “siêu khủng”. Trong 2011, HGM cũng là điểm sáng trên thị trường khi giúp cổ đông sở hữu cổ phần được hưởng khoản cổ tức cao ngất ngưởng 80%.

Cũng giống như HGM, vừa qua Công ty cổ phần CNG Việt Nam (CNG) đã quyết định nâng thêm 10% cổ tức cho cổ đông, từ mức 35% lên 45%. Tuy chưa niêm yết như CNG nhưng FPT Online cũng là DN thường xuyên được nhắc tới trong danh sách các DN trả cổ tức cao cho cổ đông. Phát huy truyền thống này, vừa qua FPT Online đã trả cổ tức năm 2012 cho cổ đông với tỷ lệ lên tới 80%, tức mỗi cổ đông sở hữu một cổ phần có mệnh giá 10.000 đồng sẽ được chia cổ tức năm là 8.000 đồng. Do cổ phần FPT Online chưa niêm yết nên không bị trừ vào thị giá và bởi vậy, lợi ích của cổ đông càng lớn…

Đáng chú ý là các công ty có tỷ lệ cổ tức cao chủ yếu là những DN tầm trung. Đơn cử như Công ty cổ phần Bột giặt NET (NET); Công ty cổ phần Bột giặt Lix (LIX) đang niêm yết trên HoSE lần lượt có mức chi trả cổ tức là 40% và 31%. Hay như dù năm 2013 mới trôi qua được 1/3 chặng đường nhưng Công ty cổ phần Công viên nước Đầm Sen (DSN) vẫn tự tin sẽ chi trả cổ tức tối thiểu 36%. Đây là DN có mô hình kinh doanh ổn định, nắm nhiều lợi thế cạnh tranh và nhiều năm liền đạt lợi nhuận khá, duy trì mức trả cổ tức 30 - 40%, nên khả năng DSN đạt được kế hoạch là tương đối khả thi…

Nhiều ý kiến cho rằng, việc DN đưa mức cổ tức lên 70 - 80% là quá cao và không bền vững. Nó chứng tỏ DN chưa quan tâm đến đầu tư mở rộng, thiếu khát vọng “vươn tầm” trong sản xuất kinh doanh.

Do cần vốn kinh doanh lưu động cũng như để tái đầu tư nên các công ty lớn hầu hết đều không chia cổ tức cao, thậm chí không trả cổ tức năm 2012 (như trường hợp Tập đoàn Massan). Tuy nhiên, cá biệt vẫn có những công ty lớn “chiều lòng” cổ đông khi dành khoản tiền mặt lớn để trả cổ tức. Điển hình là Tổng Công ty Khí Việt Nam (GAS), do lợi nhuận trước thuế công ty mẹ năm 2012 đạt 12.007 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế đạt 9.902 tỷ đồng nên vừa qua, GAS đã dành khoảng 57,5% lợi nhuận sau thuế để thực hiện chia cổ tức, với tỷ lệ 30%/cổ phiếu. Năm 2013 này, GAS dự kiến kế hoạch doanh thu 55.751 tỷ đồng; lợi nhuận trước thuế 9.453 tỷ đồng; lợi nhuận sau thuế 7.693 tỷ đồng, giảm khá lớn so với năm trước nhưng cổ tức dự kiến vẫn 20%. Tuy nhiên, theo ban lãnh đạo của GAS, Công ty sẽ cố gắng duy trì mức cổ tức bằng tiền mặt như năm 2012, nghĩa là 30%.

Cổ đông đã hài lòng?

Với một số DN quy mô trung bình và có “truyền thống” trả cổ tức bằng tiền mặt cao, việc cổ đông được hưởng mức cổ tức khá giữa thời “tiền mặt là vua” nhận được sự hưởng ứng của đa số. Tuy nhiên, vẫn có những ý kiến cho rằng, việc DN đưa mức cổ tức lên 70 - 80% là quá cao và không bền vững. Nó chứng tỏ DN chưa quan tâm đến đầu tư mở rộng, thiếu khát vọng “vươn tầm” trong sản xuất kinh doanh. Như trong Đại hội cổ đông năm 2013 của DXP, ngay sau khi ban lãnh đạo Công ty đề xuất nâng tỷ lệ chi trả cổ tức từ 30% theo kế hoạch lên tới 70%, hai cổ đông đã phát biểu cho rằng như vậy là cao quá. Họ cho rằng việc chia cổ tức gần hết số lợi nhuận của năm thể hiện DXP đang “hài lòng với thực tại” trong khi các DN cạnh tranh thì không ngừng mở rộng đầu tư. Việc cổ đông mua và sở hữu cổ phiếu của DN nào đó không chỉ vì mức cổ tức cao mà mua vì tiềm năng tương lai của DN. Dù ngay sau đó lãnh đạo DXP đã có những phát biểu trấn an nhưng băn khoăn của cổ đông không phải là không có lý…

Tuy nhiên, với hầu hết cổ đông các công ty chưa niêm yết (sau khi được chia cổ tức không bị trừ vào thị giá) thì việc DN chia cổ tức càng cao càng tốt. Ví dụ điển hình là tại FPT Online, dù cổ đông nhận cổ tức năm qua lên tới 80% nhưng vẫn có người chưa hài lòng bởi năm trước, tỷ lệ này là 100%.

Mặc dù vậy, trong bối cảnh khó khăn của nền kinh tế, khiến lợi nhuận của DN sụt giảm, việc cổ tức cao cũng là lực đỡ cho thị trường và là sự an ủi lớn cho các cổ đông.

Bài đăng trên Tài chính & Đầu tư số 5 - 2013

Có thể bạn quan tâm