Kinh nghiệm quốc tế về mô hình đặc khu kinh tế: Nhìn lại thành - bại

Kinh nghiệm quốc tế về mô hình đặc khu kinh tế: Nhìn lại thành - bại
Trong 2 thập kỷ qua, thế giới chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ của các đặc khu kinh tế. Mặc dù việc thành lập các đặc khu được nhiều nước coi là chính sách đột phá phát triển, song thực tế cho thấy chỉ khoảng một nửa số dự án trên thế giới thành công, còn một nửa thất bại, không đạt mục tiêu đề ra hoặc có tương lai không rõ ràng. Đâu là nguyên nhân của những thành - bại này?

Kinh nghiệm quốc tế về mô hình đặc khu kinh tế: Nhân tố quyết định thành công

Kinh nghiệm quốc tế về mô hình đặc khu kinh tế: Nhân tố quyết định thành công
Chỉ đưa ra những ưu đãi về tài chính có thể giúp đặc khu phát triển mạnh hơn so với vùng xung quanh. Tuy nhiên, giải pháp này không bền vững. Xem xét những mô hình đặc khu kinh tế thành công nhất hiện nay có thể thấy, yếu tố then chốt quyết định thành công là có thể chế hành chính - kinh tế riêng biệt, phù hợp, với mức độ tự do và tự chủ cao; đồng thời phải có cơ chế giám sát chặt chẽ và hữu hiệu để ngăn chặn nguy cơ tham nhũng, lộng quyền.

Kinh nghiệm quốc tế về mô hình đặc khu kinh tế: 4 tiêu chí hướng tới

Kinh nghiệm quốc tế về mô hình đặc khu kinh tế: 4 tiêu chí hướng tới
Tiến trình xây dựng và phát triển đặc khu kinh tế vừa là cuộc thử nghiệm về mô hình thể chế và quản trị vừa là cuộc cạnh tranh gay gắt nhằm thu hút nguồn vốn đầu tư. Vì vậy, việc phát triển các đặc khu cần tư duy thật sự mới, dám đột phá, áp dụng những mô hình thể chế và quản trị tốt nhất, vừa bảo đảm cạnh tranh, vừa phù hợp với điều kiện phát triển của quốc gia. Để thành công, mô hình thể chế và quản trị của các đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt cần đáp ứng các tiêu chí sau.

Phải hiện đại nhất, tiên tiến nhất

Phải hiện đại nhất, tiên tiến nhất
Liệt kê những quốc gia đã xây dựng đặc khu kinh tế, GS., TSKH. Võ Đại Lược, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế và Chính trị thế giới cho rằng giờ ta mới thành lập 3 đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt là khá muộn, nhưng muộn còn hơn không. “Nếu làm tốt ta vẫn có khả năng cạnh tranh”, ông nói và nhấn mạnh rằng, muốn đặc khu kinh tế phát triển thịnh vượng thì thể chế cho nó “phải hiện đại nhất, tiên tiến nhất” so với thế giới chứ không phải so với ta.

Mô hình nào phù hợp cho đơn vị hành chính-kinh tế đặc biệt?

Mô hình nào phù hợp cho đơn vị hành chính-kinh tế đặc biệt?
Rất nhiều chính sách phát triển kinh tế-xã hội “vượt trội” tại 3 đơn vị hành chính-kinh tế đặc biệt (Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh; Bắc Vân Phong, tỉnh Khánh Hòa và Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang) được nêu ra tại dự án Luật Đơn vị hành chính-Kinh tế đặc biệt sắp được Quốc hội thảo luận và cho ý kiến lần đầu, sau đó Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ hoàn thiện và trình vào kỳ họp lần sau.

Đường đến đặc khu

Đường đến đặc khu
Đó là con đường rất dài và rất xa ở Việt Nam. Có lẽ, sau khi Đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo tồn tại từ năm 1979 - 1991 được giải thể, con đường đến đặc khu kinh tế ở nước ta đã kéo dài hơn một phần tư thế kỷ chủ yếu là do chưa nhận thấy hoặc chưa chấp nhận tính tất yếu của sự khác biệt và vượt trội trong tiến trình phát triển chung.

[Infographic] Đề xuất quy hoạch Phú Quốc thành đặc khu hành chính - kinh tế đặc biệt

[Infographic] Đề xuất quy hoạch Phú Quốc thành đặc khu hành chính - kinh tế đặc biệt
Huyện đảo Phú Quốc (Kiên Giang) có lợi thế trở thành đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt (đặc khu) sớm nhất vì đã đầu tư lớn cho hệ thống hạ tầng. Nếu được phê duyệt, Phú Quốc hứa hẹn sẽ trở thành khu vực phát triển có sức lan tỏa, tạo động lực cho cả nền kinh tế phát triển với cơ chế và chính sách ưu đãi vượt trội mà một đặc khu được hưởng.

“Đặc khu” - động lực tăng trưởng mới

“Đặc khu” - động lực tăng trưởng mới
Hội thảo tìm giải pháp thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng do Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) tổ chức đầu tuần này dành một phiên để bàn về đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt. Viện trưởng CIEM Nguyễn Đình Cung giải thích rằng đây là một động lực tăng trưởng mới của đất nước trong tương lai.