Mỹ 'tiến thoái lưỡng nan' trong chiến lược về AIIB

(Taichinh) - (Tài chính) Chính quyền Tổng thống Barack Obama đã nỗ lực thuyết phục các đồng minh của họ chưa tham gia AIIB. Hiện có khoảng trên 20 nước ký văn bản tham gia AIIB trong đó có Ấn Độ, Singapore, Thái Lan,  Saudi Arabia, Kuwait, Qatar.
Ảnh minh họa. Nguồn: internetẢnh minh họa. Nguồn: internet

Khi đồng minh bỏ chạy

Chiến lược của Mỹ đối với Ngân hàng Đầu tư Cơ sở hạ tầng châu Á (AIIB) - định chế tài chính do Trung Quốc khởi xướng, được đánh giá là thiếu khôn ngoan ngay từ đầu, đã bị giáng một đòn nặng nề với việc Vương quốc Anh đang có kế hoạch tham gia AIIB do Trung Quốc dẫn dắt.

Sự dè dặt của Washington đối với AIIB là khá hiển nhiên: sự cạnh tranh mà AIIB đặt ra đối với các định chế phát triển hiện hữu, chẳng hạn như Ngân hàng Thế giới (WB) và Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB); sự quan ngại về các tiêu chuẩn yếu kém của AIIB; và những lo lắng xung quanh khả năng Trung Quốc sử dụng hệ thống hạ tầng do AIIB tài trợ để tạo ra đòn bẩy lớn hơn trong khu vực.  

Từ những tính toán trên, chính quyền Tổng thống Barack Obama đã nỗ lực thuyết phục các đồng minh của họ chưa tham gia AIIB, ít nhất là cho đến khi có được những thông tin rõ ràng hơn về cơ chế ra quyết định của thể chế này.

Tuy nhiên, với quyết định của Anh quốc, có thể sẽ xuất hiện khả năng liên minh mà Mỹ xây dựng một cách cẩn thận này sẽ dần lung lay. Australia và Hàn Quốc dường như cũng có thể sử dụng quyết định của Vương quốc Anh như vỏ bọc chính trị cho quyết định tham gia ngân hàng này.  

Đồng quan điểm với "Asia Unbound", tờ Le Monde (Pháp) cũng nhận xét quyết định trên của nước Anh - quốc gia hàng đầu trong khối G7 - đối với Mỹ rõ ràng là một cú tát.

Trong bài viết có đề tựa: “Ngân hàng châu Á đang chia rẽ Washington và London”, Le Monde đã trích dẫn nhận định của ông Philippe Le Corre, thuộc Brookings Institution, đồng tác giả của quyển sách “Sự phản công của Trung Quốc tại châu Âu” (nhà xuất bản Fayard 2015), cho rằng: “Washington  đã không tài nào chứng tỏ được mình là một cường quốc tại châu Á trong khi Trung Quốc đang cho thấy là họ cũng biết làm chính trị qua việc gây chia rẽ giữa Mỹ với châu Âu và ngay trong nội bộ khu vực”. Le Monde cho rằng trong vấn đề này rõ ràng Anh quốc có một cái nhìn rất thực dụng.

London thì biện minh rằng quyết định trên là “một cơ hội không gì bằng để nước Anh và châu Á cùng nhau đầu tư và khai thông tăng trưởng”. Điều này cũng “đem lại cho các tập đoàn của nước Anh cơ hội tốt nhất để làm việc và đầu tư trên những thị trường năng động nhất trên thế giới”.  

Sự lựa chọn khó khăn

Theo phân tích của mạng tin "Asia Unbound" thì tại thời điểm này, Washington có ba lựa chọn: Một là, tiếp tục gây áp lực để các đồng minh của họ không tham gia AIIB cho đến khi các thủ tục quản lý ngân hàng này được đảm bảo; Hai là, tham gia vào AIIB và cuối cùng; Ba là, quay lưng lại đối với vấn đề này.   

Lựa chọn thứ nhất rõ ràng sẽ là một đề nghị không thành. Sẽ là vô nghĩa khi Mỹ vẫn ra sức thuyết phục các nước trong và ngoài khu vực không tham gia ngân hàng này. Vấn đề nhỏ nhặt này đã làm cho Mỹ yếu thế trong khi ảnh hưởng của Mỹ tại khu vực này vẫn rất lớn. 

Lựa chọn thứ hai - được nhiều nhà phân tích quốc tế ủng hộ - là Mỹ nên tham gia AIIB. Có một số lý do giải thích tại sao đây lại là một ý tưởng tốt. Trước hết, việc tham gia sẽ cho phép Mỹ có một chỗ ngồi trong định chế này, nơi có thể xuất hiện một động lực tích cực cho việc cải thiện các hoạt động quản trị và một sự phê bình nội bộ nếu mọi thứ không suôn sẻ.

Việc can dự vào AIIB cũng có thể giúp các công ty Mỹ tiếp cận một cách công bằng hơn tới các cơ hội đấu thầu nảy sinh từ hoạt động đầu tư tài chính của AIIB. Việc tham gia vào lúc này có thể làm Mỹ mất thể diện, nhưng trước tiên Mỹ có thể bắt đầu bằng cách công khai thừa nhận sự cần thiết về việc tăng cường năng lực tài chính của châu Á mà AIIB có thể cung cấp và bằng cách chuyển sang hợp tác sớm với Australia, Hàn Quốc và Nhật Bản để xây dựng các nguyên tắc chung cho việc gia nhập.   

Lựa chọn thứ ba là Mỹ quay lưng lại với AIIB, nhưng giải phóng các quốc gia khác khỏi mọi áp lực mà họ có thể cảm nhận từ việc Mỹ không tham gia, đồng thời để mặc cho AIIB tự phát triển theo khả năng của nó. Việc đầu tư vào hạ tầng và tài nguyên do Trung Quốc dẫn đầu đã gặp phải không ít khó khăn tại nhiều quốc gia, trong đó có Myanmar, Việt Nam, Brazil và Sri Lanka.

Nếu AIIB không hoạt động tốt hơn các ngân hàng phát triển của Trung Quốc thì đó sẽ là một vết nhơ không chỉ đối với Bắc Kinh mà đối với tất cả những nước tham gia. Còn nếu nó hoạt động theo đúng chuẩn mực như WB và ADB thì đó sẽ là một sự bổ sung đáng mừng cho lĩnh vực tài chính phục vụ phát triển.

Mỹ không nhất thiết phải có chân trong tất cả các tổ chức khu vực ở châu Á - Thái Bình Dương, có thể đứng ngoài AIIB hoặc làm quan sát viên của tổ chức này. 

Washington nên ưu tiên thúc đẩy các ý tưởng và các định chế của Mỹ thông qua "trục" mà Mỹ xây dựng, hay còn gọi là chiến lược "tái cân bằng", hơn là ngăn chặn các sáng kiến của Trung Quốc, trừ khi thật cần thiết. Việc cản trở AIIB đã trở thành một gánh nặng đối với Washington và đây là lúc để loại bỏ gánh nặng này.   

Trong khi đó, theo tin từ Paris, Ngoại trưởng Pháp Laurent Fabius và Bộ trưởng Tài chính Michel Sapin ngày 17/3 đã thông báo quyết định của Pháp  tham gia AIIB. Cùng ngày, Đức và Italy cũng nói sẽ tham gia ngân hàng này. Bộ ba Pháp, Đức và Italy nhấn mạnh rằng, AIIB sẽ "ưu tiên hoạt động trong quan hệ đối tác với các ngân hàng đa phương đầu tư và phát triển hiện có", như ADB và WB.

Ngoài ra, AIIB "có thể đóng một vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ tài chính về đầu tư cơ sở hạ tầng mà châu Á đang có nhu cầu lớn" và "sẽ tham gia phát triển kinh tế - xã hội của khu vực đồng thời góp phần vào sự tăng trưởng toàn cầu". 

Cùng ngày 17/3, chính quyền của Tổng thống Mỹ Barack Obama hối thúc các đồng minh châu Âu thận trọng cân nhắc khi quyết định gia nhập AIIB. Phát biểu trong cuộc điều trần tại Quốc hội, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Jack Lew kêu gọi các đồng minh châu Âu “hãy cân nhắc kỹ” trước khi ký tham gia AIIB vì Washington lo ngại ngân hàng này “sẽ trở thành đối thủ” của các tổ chức tài chính truyền thống của thế giới hiện do Mỹ chi phối như Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và WB.

Nhà Trắng ra thông cáo báo chí tỏ ý thất vọng nhưng bày tỏ hy vọng Anh và các đồng minh châu Âu sẽ sử dụng ảnh hưởng của mình để “thúc đẩy AIIB theo đuổi các tiêu chuẩn cao” và minh bạch. Hiện có khoảng trên 20 nước ký văn bản tham gia AIIB trong đó có Ấn Độ, Singapore, Thái Lan,  Saudi Arabia, Kuwait, Qatar.

Theo thoibaonganhang.vn

Bình luận

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • tối đa 150 từ
  • tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục