Thị trường chứng khoán góp phần gia tăng vị thế của thị trường tài chính Việt Nam trên trường quốc tế

(Taichinh) - Năm 2017 đã đi qua nhưng vẫn còn đọng lại những âm sắc vui tươi và sự lạc quan hứng khởi về một nền kinh tế khởi sắc với nhiều mảng màu tươi sáng. Theo đó, nền kinh tế Việt Nam đã vượt qua nhiều khó khăn, thách thức để đạt mức tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) ấn tượng là 6,81% - cao hơn mục tiêu ban đầu là 6,7%. Đóng góp vào thành quả chung đó có sự góp sức quan trọng của ngành Tài chính với những kết quả khả quan trên nhiều phương diện, trong đó có việc hoàn thành tốt nhiệm vụ tài chính - ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2017. Nhân dịp đầu Xuân mới, Đồng chí Đinh Tiến Dũng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã chia sẻ về một số nội dung liên quan đến công tác chỉ đạo, điều hành của ngành Tài chính trong năm qua cũng như một số giải pháp để thúc đẩy ngành Tài chính, trong đó có lĩnh vực chứng khoán tiếp tục phát triển hơn nữa trong thời gian tới.

Phóng viên: Thưa Bộ trưởng! Là người đứng đầu ngành Tài chính, xin Bộ trưởng đánh giá khái quát về tình hình thực hiện nhiệm vụ tài chính - NSNN của ngành Tài chính trong năm 2017?

Đồng chí Đinh Tiến Dũng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tài chính.

Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng: Nhiệm vụ tài chính - NSNN đặt ra cho năm 2017 là hết sức nặng nề và được triển khai thực hiện trong bối cảnh nền kinh tế thế giới tiếp tục phục hồi và tăng trưởng cao hơn mức dự báo, nhưng vẫn còn phải đối mặt với nhiều rủi ro, bất ổn do tác động của những biến động địa chính trị, của chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch... Trong nước, nền kinh tế có nhiều chuyển biến tích cực, song vẫn còn không ít khó khăn, thách thức.

Trong những tháng đầu năm, tình hình trong nước xuất hiện nhiều yếu tố không thuận, tăng trưởng kinh tế đạt thấp, chỉ số sản xuất của một số ngành công nghiệp có đóng góp số thu lớn cho NSNN tăng trưởng thấp... ảnh hưởng đến nguồn thu của NSNN.

Tuy nhiên, trong những tháng cuối năm, nền kinh tế nước ta đã có những bước phát triển quan trọng. Lần đầu tiên chúng ta đã hoàn thành toàn diện và vượt mức 13/13 chỉ tiêu kinh tế - xã hội; trong đó, tăng trưởng GDP cả năm 2017 đạt 6,81%, cao hơn kế hoạch đề ra là 6,7%, và là mức tăng cao nhất kể từ năm 2011 đến nay, trong khi các chỉ tiêu khác như lạm phát, tỷ giá, mặt bằng lãi suất đều giữ ở mức tốt hơn mục tiêu.

Tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt 33,3% GDP so với mục tiêu là khoảng 31,5% GDP. Kim ngạch xuất khẩu, thu hút vốn đầu tư nước ngoài (ĐTNN) đều tăng mạnh so với năm trước. Kinh tế vĩ mô ổn định vững chắc, thị trường tài chính, chứng khoán khởi sắc, thị trường tiền tệ ổn định, tăng trưởng tín dụng đạt khá, phát triển doanh nghiệp đạt kết quả tích cực... Những yếu tố này đã góp phần tạo thuận lợi và hỗ trợ tích cực cho việc triển khai nhiệm vụ tài chính - NSNN năm 2017 của ngành Tài chính.

Thực hiện các nghị quyết của Đảng, Quốc hội, dưới sự chỉ đạo sát sao, kịp thời của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; sự nỗ lực phấn đấu cao của cả hệ thống chính trị từ trung ương đến địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân cả nước; cùng với quyết tâm của mình, trong năm 2017, ngành Tài chính đã được Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đánh giá là hoàn thành xuất sắc và toàn diện nhiệm vụ tài chính - NSNN mà Quốc hội đã quyết định, Thủ tướng Chính phủ giao, góp phần quan trọng hoàn thành thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

Năm 2017, toàn ngành Tài chính đã chủ động đề xuất, tập trung phấn đấu thực hiện đầy đủ và đồng bộ các giải pháp tài chính - NSNN theo nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ nhằm thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế, điều hành thu, chi ngân sách quyết liệt, chủ động; giữ bội chi NSNN và nợ công trong phạm vi Quốc hội cho phép.

Trên cơ sở theo dõi, đánh giá những khó khăn, thách thức phát sinh, Bộ Tài chính đã chủ động xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 14/CT-TTg ngày 19/4/2017 về tập trung chỉ đạo điều hành thực hiện nhiệm vụ tài chính - NSNN năm 2017 và Phương án điều hành NSNN năm 2017 theo các kịch bản tăng trưởng kinh tế. Đồng thời, tích cực triển khai các nhiệm vụ, giải pháp nhằm thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế các ngành, lĩnh vực theo Nghị quyết số 40/NQ-CP của Chính phủ và Chỉ thị số 24/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Bên cạnh đó, ngay từ đầu năm, Bộ Tài chính đã tập trung đẩy mạnh triển khai các giải pháp trọng tâm như: điều hành chính sách tài khóa chủ động, chặt chẽ, tiết kiệm; siết chặt kỷ cương, kỷ luật tài chính góp phần đảm bảo mục tiêu tăng trưởng kinh tế; hoàn thiện thể chế, cải cách hành chính, cải thiện môi trường kinh doanh, khuyến khích khởi nghiệp, phát triển doanh nghiệp, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh cho doanh nghiệp và cho nền kinh tế; tăng cường quản lý thị trường, giá cả và kiểm soát lạm phát; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra công tác tài chính - ngân sách; tăng cường hợp tác và hội nhập tài chính quốc tế; tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, trong đó tập trung trên 4 trụ cột bao gồm: i) Tái cơ cấu đầu tư công; ii) Tái cơ cấu thị trường tài chính (bao gồm TTCK và thị trường bảo hiểm); iii) Tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước; iv) Cơ cấu lại NSNN, nợ công và đổi mới đơn vị sự nghiệp công lập...

Ngoài ra, trong điều kiện cân đối ngân sách trung ương còn khó khăn, Bộ Tài chính đã tham mưu Chính phủ xử lý, điều hành ngân sách chủ động, tích cực đảm bảo những nhiệm vụ quan trọng, cấp bách, như: kinh phí thực hiện các nhiệm vụ chính trị, tổ chức thành công Hội nghị APEC 2017, thực hiện điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp ưu đãi người có công tăng bằng mức lương cơ sở từ ngày 01/7/2017; hỗ trợ trên 4,2 nghìn tỷ đồng từ dự phòng ngân sách trung ương để khắc phục hậu quả bão, mưa lũ, hỗ trợ giống khôi phục sản xuất sau thiên tai...

Với những nỗ lực nêu trên, tính đến hết ngày 31/12/2017, thu cân đối NSNN ước đạt 1.283,2 nghìn tỷ đồng, vượt 71 nghìn tỷ đồng (+5,9%) so với dự toán, tăng 43,7 nghìn tỷ đồng so với báo cáo Quốc hội đạt mức động viên 25,6% so với GDP.

Về chi NSNN, tính đến ngày 31/12/2017, các nhiệm vụ chi thường xuyên đã cơ bản thực hiện xong theo dự toán, đáp ứng kịp thời, đầy đủ nhiệm vụ chuyên môn của cơ quan, đơn vị sử dụng ngân sách; chi đầu tư phát triển từ nguồn NSNN đạt khoảng 75,9% dự toán, vốn trái phiếu chính phủ (TPCP) đạt khoảng 23,5% dự toán (năm 2016 tương ứng đạt 77% và 45,3% dự toán). Bội chi NSNN năm 2017 được giữ trong mức đánh giá báo cáo Quốc hội (174,3 nghìn tỷ đồng, bằng 3,48% GDP thực hiện).

Trên cơ sở kết quả thực hiện thu NSNN và rà soát, cắt giảm nhiệm vụ chi chưa thực sự cần thiết, chậm triển khai, sử dụng nguồn lực tại chỗ theo quy định, cân đối ngân sách trung ương và các địa phương cơ bản được đảm bảo, ngành Tài chính đã hoàn thành nhiệm vụ tài chính - NSNN năm 2017, góp phần vào tăng trưởng kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội, hoàn thành các chỉ tiêu mà Quốc hội, Chính phủ đã đề ra từ đầu năm.

Trong bối cảnh nền kinh tế có nhiều điểm sáng, TTCK Việt Nam cũng đã có một năm khởi sắc với các chỉ số chứng khoán bật tăng mạnh và quy mô vốn hóa thị trường tính đến ngày 31/12/2017 đạt 70,2% GDP, tăng 80,5% so với cuối năm 2016. Sự phát triển của TTCK có ý nghĩa như thế nào đối với ngành Tài chính và nền kinh tế Việt Nam trong năm qua, thưa Bộ trưởng?

Chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước là tập trung phát triển TTCK hiện đại, phù hợp với thông lệ quốc tế nhằm tạo kênh huy động hiệu quả các nguồn vốn cho đầu tư phát triển, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Trong bối cảnh lạc quan chung của nền kinh tế năm 2017, TTCK Việt Nam đã có một năm phát triển vượt bậc. Quy mô của thị trường cổ phiếu đã đạt được trên 80% GDP của năm 2016, tương đương 70,2% GDP của năm 2017, cơ bản đã đạt chỉ tiêu của Chính phủ đề ra cho năm 2020.

Chỉ số VN Index kết thúc năm 2017 với hơn 984 điểm, tăng 48% so với cuối năm 2016. Thanh khoản của thị trường cổ phiếu tăng 65%, thị trường trái phiếu tăng 39%. Các doanh nghiệp niêm yết/đăng ký giao dịch trên thị trường cũng có kết quả kinh doanh ấn tượng với doanh thu 9 tháng đầu năm tăng 18%, lợi nhuận tăng 23%.

Thông qua TTCK, hoạt động huy động vốn cho NSNN và cho đầu tư phát triển tiếp tục được đẩy mạnh. Kết quả là trong năm 2017 đã huy động được gần 160 nghìn tỷ đồng TPCP trên thị trường; cổ phần hóa, bán bớt vốn nhà nước, thu về cho NSNN 60 nghìn tỷ đồng.

Tính chung, giá trị vốn huy động qua TTCK tập trung từ khi khai trương hoạt động (năm 2000) đến nay đạt trên 2 triệu tỷ đồng, đóng góp bình quân 21% tổng vốn đầu tư toàn xã hội và tương đương khoảng 50% so với nguồn vốn tín dụng thông qua hệ thống ngân hàng. Bên cạnh đó, TTCK phái sinh được đưa vào vận hành kể từ ngày 10/8/2017 đã hoạt động suôn sẻ và bước đầu đạt được những kết quả nhất định, góp phần hoàn thiện cơ cấu của TTCK nói riêng và thị trường tài chính nói chung.

Với mức tăng trưởng ngoài mong đợi, TTCK Việt Nam năm 2017 đã khoác lên mình một diện mạo mới năng động, đầy hấp dẫn, góp phần quảng bá hình ảnh và gia tăng vị thế của thị trường tài chính Việt Nam đối với các tổ chức và cá nhân nhà đầu tư quốc tế. Đồng thời, sự tăng trưởng của TTCK Việt Nam trong năm qua cũng đã khẳng định tốt vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn cho Chính phủ, cho doanh nghiệp, là kênh đầu tư hấp dẫn cho công chúng, đóng góp quan trọng vào việc đẩy mạnh tiến trình cổ phần hóa, thoái vốn của doanh nghiệp nhà nước và thu hút vốn ĐTNN vào Việt Nam.

Trước thềm Năm mới 2018, xin Bộ trưởng cho biết một số trọng tâm trong công tác chỉ đạo, điều hành của Bộ Tài chính đối với ngành Tài chính và lĩnh vực chứng khoán nhằm tiếp tục hỗ trợ TTCK phát triển nhanh hơn và bền vững hơn nữa trong thời gian tới?

Bước sang năm 2018 - Năm bản lề của Kế hoạch Tài chính - Ngân sách 5 năm giai đoạn 2016 - 2020, dự báo tình hình vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức cả về môi trường kinh tế và nội tại của nền kinh tế. Trên tinh thần chủ đề điều hành năm 2018 của Chính phủ là “kỷ cương, liêm chính, hành động, sáng tạo và hiệu quả”, Bộ Tài chính đã đề ra 9 nhóm giải pháp với 29 giải pháp cụ thể để thực hiện nhiệm vụ tài chính - NSNN năm 2018. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, Bộ Tài chính sẽ bám sát quá trình thực tiễn để điều chỉnh, bổ sung các giải pháp điều hành phù hợp nhằm đạt được kết quả cao nhất, đáp ứng yêu cầu của nhiệm vụ tài chính - NSNN và đảm bảo an ninh tài chính quốc gia.

Riêng đối với TTCK, tôi tin tưởng rằng, với sự điều hành linh hoạt và những giải pháp quan trọng của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, với những nền tảng đã đạt được trong thời gian qua, nền kinh tế sẽ duy trì được động lực, phát triển ổn định trong năm 2018 và những năm tiếp theo, tạo nền tảng vĩ mô ổn định, vững chắc để TTCK tiếp tục phát triển cả về quy mô và chất lượng.

Nhằm tiếp tục phát triển nhanh và bền vững TTCK Việt Nam, trong năm tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục quán triệt sự lãnh đạo của Chính phủ, phối hợp với các Bộ, ngành chỉ đạo các đơn vị tập trung thực hiện các nhóm giải pháp trọng tâm sau:

Một là, tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách, với trọng tâm là hoàn thiện Luật Chứng khoán sửa đổi trên tinh thần tạo mọi điều kiện thuận lợi cho TTCK phát triển và phát huy ngày càng tốt hơn chức năng, vai trò của TTCK đối với nền kinh tế; tăng cường hoạt động giám sát và cưỡng chế thực thi nhằm bảo đảm minh bạch, an toàn cho TTCK.

Hai là, tiếp tục thực hiện cơ cấu lại mô hình tổ chức giao dịch TTCK theo hướng hợp nhất 2 SGDCK; kết hợp với lộ trình cơ cấu lại các thị trường cổ phiếu, trái phiếu và phái sinh; tiếp tục tái cơ cấu hệ thống các định chế trung gian trên thị trường theo định hướng của Chính phủ.

Ba là, phát triển các sản phẩm mới, trong đó tập trung đưa sản phẩm chứng quyền có bảo đảm vào giao dịch trên SGDCK Tp. Hồ Chí Minh vào cuối quý I/2018, triển khai sản phẩm Hợp đồng tương lai trái phiếu chính phủ (TPCP) tại SGDCK Hà Nội trong quý III/2018; Hoàn thiện các điều kiện về cơ sở pháp lý và hệ thống kỹ thuật cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp để có thể triển khai từ năm 2019; Nghiên cứu cơ chế huy động vốn cho doanh nghiệp khởi nghiệp qua sàn giao dịch chứng khoán.

Bốn là, tiếp tục tổ chức tốt công tác đấu thầu và tổ chức giao dịch TPCP nhằm huy động vốn kịp thời và hiệu quả cho ngân sách và cho đầu tư phát triển;  Đa dạng hóa cơ sở nhà đầu tư và sản phẩm phát hành.

Năm là, đẩy mạnh tiến trình cổ phần hóa DNNN, thoái vốn nhà nước tại các doanh nghiệp; trong đó sẽ tập trung ban hành cơ chế về thị trường, đổi mới phương thức bán vốn (áp dụng phương thức dựng sổ - book building) nhằm cải tiến và thúc đẩy hoạt động đấu giá cổ phần hóa gắn với niêm yết, đăng ký giao dịch trên TTCK theo tinh thần Nghị định số 126/2017/NĐ-CP của Chính phủ.

Đánh giá cao vai trò của TTCK trong quá trình đổi mới và tái cơ cấu nền kinh tế, trong thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục nghiên cứu trình Chính phủ hệ thống giải pháp đồng bộ để phát triển TTCK theo chiều rộng và chiều sâu nhằm tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn của doanh nghiệp trong quá trình hoạt động, bảo vệ lợi ích chính đáng của công chúng đầu tư, chỉ đạo UBCKNN và các đơn vị liên quan không ngừng hoàn thiện các cơ chế hoạt động của TTCK hiện đại, minh bạch.

Với những nỗ lực, quyết tâm của toàn Đảng, toàn dân thi đua thực hiện thành công các chương trình phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2016 - 2020, tôi tin tưởng chúng ta sẽ hoàn thành các mục tiêu phát triển kinh tế và TTCK sẽ tiếp tục được củng cố và phát triển trong năm 2018.

Xin trân trọng cảm ơn Bộ trưởng!

Theo Tạp chí Chứng khoán 1/2018

Bình luận

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • tối đa 150 từ
  • tiếng Việt có dấu