VN-Index
HNX-Index
Nasdaq
USD
Vàng
Giới thiệu tòa soạn Hotline: 0987 828 585
Một số vấn đề về thu hút đầu tư cho giáo dục nghề nghiệp

Ảnh minh họa. Nguồn: Internet

Một số vấn đề về thu hút đầu tư cho giáo dục nghề nghiệp

Việc phân bổ nguồn kinh phí, đầu tư cho giáo dục nói chung và giáo dục nghề nghiệp nói riêng đã được Đảng, Nhà nước quan tâm và bố trí kinh phí trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, phát triển nguồn nhân lực.

Kinh nghiệm phát triển giáo dục nghề nghiệp tại một số nước và bài học đối với Việt Nam

Phát triển giáo dục nghề nghiệp theo mô hình liên kết nhà trường - doanh nghiệp

Thực trạng và định hướng phát triển giáo dục nghề nghiệp ở Việt Nam

Giải pháp đẩy mạnh thu hút vốn đầu tư vào giáo dục nghề nghiệp

Bên cạnh nguồn kinh phí từ ngân sách nhà nước bố trí cho giáo dục nghề nghiệp còn có các nguồn kinh phí xã hội hóa. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, việc thu hút đầu tư cho giáo dục nghề nghiệp thời gian qua còn chưa tương xứng với tiềm năng phát triển của hoạt động giáo dục nghề nghiệp trong bối cảnh hội nhập, cần sớm có giải pháp khắc phục trong thời gian tới.

Thực trạng thu hút đầu tư cho giáo dục nghề nghiệp hiện nay

Giáo dục nghề nghiệp (GDNN) được xác định là một bậc học của hệ thống giáo dục quốc dân, nhằm đào tạo trình độ sơ cấp, trung cấp, cao đẳng và các chương trình đào tạo nghề nghiệp khác cho người lao động. GDNN hiện được thực hiện theo hai hình thức là đào tạo chính quy và đào tạo thường xuyên.

Mục tiêu chung của GDNN nhằm đào tạo nhân lực trực tiếp cho thị trường lao động, có khả năng sáng tạo, thích ứng với môi trường làm việc trong bối cảnh Việt Nam ngày càng mở rộng hội nhập quốc tế. Đồng thời, GDNN cũng góp phần nâng cao năng suất, chất lượng lao động; tạo điều kiện cho người học sau khi được đào tạo nghề có khả năng tìm việc làm, tự tạo việc làm hoặc học lên trình độ cao hơn.

Sự quan tâm của Nhà nước đối với GDNN được thể hiện rõ tại Luật GDNN đã được Quốc hội khóa XIII thông qua tại Kỳ họp thứ 8 và có hiệu lực thi hành từ 01/7/2015. Đây là một đạo luật thể chế hóa mạnh mẽ chủ trương đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục nói chung, GDNN nói riêng.

Công tác đầu tư cho GDNN được ưu tiên trong kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội, phát triển nhân lực. Nguồn ngân sách nhà nước chi cho GDNN được ưu tiên trong tổng chi ngân sách nhà nước dành cho giáo dục, đào tạo và được phân bổ theo nguyên tắc công khai, minh bạch, kịp thời. Các khoản mục trong đầu tư GDNN thời gian qua có thể kể đến như: Đầu tư nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển mạng lưới cơ sở GDNN theo quy hoạch; tập trung đầu tư hình thành một số cơ sở GDNN trọng điểm chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu nhân lực của thị trường lao động; nhu cầu học tập của người lao động và từng bước phổ cập nghề cho thanh niên; ưu tiên đầu tư đồng bộ cho đào tạo nhân lực thuộc các ngành, nghề trọng điểm quốc gia, các ngành, nghề tiếp cận với trình độ tiên tiến của khu vực, quốc tế; chú trọng phát triển GDNN ở các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo, vùng ven biển; đầu tư đào tạo các nghề thị trường lao động có nhu cầu nhưng khó thực hiện xã hội hoá.

Nhà nước thực hiện cơ chế đấu thầu, đặt hàng đào tạo đối với những ngành, nghề đặc thù; những ngành, nghề thuộc các ngành kinh tế mũi nhọn; những ngành, nghề thị trường lao động có nhu cầu nhưng khó thực hiện xã hội hóa.

Theo các quy định hiện hành của Luật Ngân sách nhà nước, Luật GDNN và các văn bản hướng dẫn, các nguồn tài chính của các cơ sở GDNN ở nước ta hiện tại bao gồm hai nguồn chủ yếu sau: (i) Ngân sách nhà nước; (ii) Các nguồn tài chính ngoài NSNN. Cụ thể, đối với nguồn từ NSNN, trong giai đoạn 2011- 2019, nguồn NSNN chi cho GDNN chiếm khoảng 85,65%; đóng góp của người dân thông qua học phí khoảng 10,41%; thu từ dịch vụ sự nghiệp của các cơ sở dạy nghề là 1,08%; đầu tư, tài trợ của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước khoảng 2,86%.

Các khoản mục trong đầu tư giáo dục nghề nghiệp thời gian qua có thể kể đến như: Đầu tư nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp theo quy hoạch; tập trung đầu tư hình thành một số cơ sở giáo dục nghề nghiệp trọng điểm chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu nhân lực của thị trường lao động.

Đối với nguồn tài chính ngoài NSNN, mặc dù đạt một số kết quả nhất định trong việc huy động các nguồn lực cho GDNN thời gian qua, nhưng so với yêu cầu phát triển dạy nghề vẫn còn nhiều hạn chế cả về quy mô và cơ cấu... Số liệu thống kê cho thấy, tổng các nguồn lực của xã hội thu hút vào khối ngoài công lập đạt trên 3.200 dự án đầu tư với số vốn đăng ký trên 53.000 tỷ đồng. Đây là kinh phí rất thấp so với yêu cầu phát triển GDNN trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0.

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc huy động nguồn lực đầu tư cho GDNN thời gian qua còn gặp phải những khó khăn, thách thức. Đó là, các nguồn lực tài chính huy động ngoài NSNN chủ yếu từ các cá nhân thông qua học phí và đóng góp thiện nguyện; chưa huy động được sự tham gia đóng góp tích cực của các tổ chức, doanh nghiệp và đội ngũ trí thức Việt kiều. Cùng với đó, việc thu hút các nguồn lực của xã hội vào các cơ sở dạy nghề tiến triển chậm; hoạt động đầu tư, hợp tác của khối tư nhân với các cơ sở giáo dục công lập thông qua các hình thức liên kết, hợp tác kinh doanh, đối tác công - tư... còn đơn lẻ, chưa tạo được sự đột phá trong toàn hệ thống GDNN… 

Giải pháp tăng cường thu hút đầu tư cho giáo dục nghề nghiệp thời gian tới

Để khắc phục những tồn tại, hạn chế và tăng cường thu hút đầu tư cho GDNN, thời gian tới cần tập trung triển khai các nội dung sau:

Một là, rà soát, sửa đổi, bổ sung để hoàn thiện các, chính sách liên quan đến xã hội hóa GDNN, tạo hành lang pháp lý đầy đủ, thuận lợi để khuyến khích khu vực tư nhân trong nước và ngoài nước đầu tư phát triển GDNN; đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức xã hội hóa GDNN…

Hai là, tiếp tục mở rộng ngành nghề đào tạo phù hợp với quy hoạch phát triển các khu, cụm công nghiệp, mạng lưới thương mại dịch vụ; chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp nông thôn.

Ba là, xây dựng đề án sắp xếp cơ sở GDNN. Quy hoạch mạng lưới cơ sở GDNN của cả nước theo hướng đẩy mạnh xã hội hoá, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động, hạn chế thành lập mới cơ sở công lập, khuyến khích thành lập các cơ sở tư thục, cơ sở có vốn đầu tư nước ngoài; chú trọng đầu tư, phát triển các cơ sở GDNN tại các địa phương thuộc các vùng kinh tế - xã hội khó khăn, vùng kinh tế trọng điểm.

Bốn là, có chính sách khuyến khích, huy động tối đa sự tham gia của doanh nghiệp, làng nghề trong việc phát triển dạy nghề dưới các hình thức như: Tổ chức đào tạo tại doanh nghiệp, làng nghề; Liên kết với các cơ sở dạy nghề để người học được thực tập nghề trong thực tiễn sản xuất; doanh nghiệp đóng góp kinh phí vào Quỹ Hỗ trợ đào tạo nghề khi tiếp nhận lao động qua đào tạo nghề vào làm việc trong doanh nghiệp.      

Tài liệu tham khảo:

Bùi Thị Kim Cúc, Nguồn lực đổi mới phát triển giáo dục nghề nghiệp ở Việt Nam, http://consosukien.vn/nguon-luc-doi-moi-phat-trien-giao-duc-nghe-nghiep-o-viet-nam.htm;

Hút vốn đầu tư vào giáo dục nghề nghiệp - cách nào?, http://thoibaotaichinhvietnam.vn/pages/xa-hoi/2020-08-19/hut-von-dau-tu-vao-giao-duc-nghe-nghiep-cach-nao-91162.aspx;

Thu hút đầu tư cho giáo dục nghề nghiệp: Tăng tốc từ chính sách, https://www.vcci.com.vn/thu-hut-dau-tu-cho-giao-duc-nghe-nghiep-tang-toc-tu-chinh-sach;

Giải pháp đẩy mạnh thu hút vốn đầu tư vào giáo dục nghề nghiệp, http://tapchitaichinh.vn/tai-chinh-kinh-doanh/giai-phap-day-manh-thu-hut-von-dau-tu-vao-giao-duc-nghe-nghiep-330826.html.

THÔNG TIN CẦN QUAN TÂM