Nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra, chống gian lận hoàn thuế

Nhằm nâng cao hiệu quả thanh tra, kiểm tra, chống gian lận hoàn thuế, trên cơ sở đó, Tổng cục Thuế đề ra một số giải pháp đồng bộ, quyết liệt nhằm phát hiện các trường hợp doanh nghiệp (DN) có dấu hiệu rủi ro và tiến hành các biện pháp nghiệp vụ để thanh tra, kiểm tra và kịp thời xử lý thu hồi hoàn thuế.

Phát hiện nhiều thủ đoạn gian lận hoàn thuế

Tổng cục Thuế cho biết, thời gian qua, Nhà nước ta đã có rất nhiều định hướng và ban hành nhiều quy định cùng các chính sách cụ thể để hỗ trợ và phát triển DN. Trong quản lý thuế, chính sách thuế đã trao cho người nộp thuế quyền thực hiện cơ chế tự khai, tự nộp thuế; quyền tự đăng ký, phát hành, sử dụng hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT); quy định phân luồng đối với hàng hóa xuất khẩu...

Tuy nhiên, vẫn còn một số bộ phận không nhỏ tổ chức, DN và cá nhân đã thực hiện các hành vi vi phạm về hoàn thuế GTGT nhằm chiếm đoạt tiền hoàn thuế của ngân sách Nhà nước. Trong đó, tình trạng DN sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, kê khai khấu trừ thuế GTGT đầu vào để lập hồ sơ xin hoàn thuế GTGT là thủ đoạn đã được ngành Thuế nhận diện và đấu tranh quyết liệt trong thời gian vừa qua.

Các thủ đoạn gian lận trong hoàn thuế thường được các đối tượng sử dụng tại khâu trung gian mua bán hàng hóa. Cụ thể, các DN trong khâu trung gian sau khi xuất hóa đơn cho DN sẽ tạm dừng kinh doanh hoặc bỏ trốn, việc kê khai doanh thu và thuế giữa các DN trung gian không khớp đúng, DN bán kê khai doanh thu nhỏ nhưng DN mua kê khai khấu trừ lớn; việc thanh toán qua ngân hàng được các Cục Thuế xác minh thì thanh toán tiền đều được thực hiện qua Ngân hàng, tuy nhiên việc thanh toán tiền hàng và rút tiền từ ngân hàng đều diễn ra trong cùng 01 ngày và cùng tên một người rút tiền...

Bên cạnh đó, trong quá trình thanh tra, kiểm tra vi phạm về nhóm ngành hàng, lĩnh vực hàng xuất khẩu, Tổng cục Thuế cho biết, các DN có hàng hóa nhập khẩu là linh kiện điện tử nâng khống giá trị lô hàng xuất khẩu, khi nhập khẩu các DN nhập khẩu khai báo giá trị nhập khẩu rất thấp, nhưng khi DN khác xuất khẩu thì khai báo giá trị rất cao so với giá nhập khẩu và chênh lệch nhau hàng chục lần, nguồn gốc hàng hóa không rõ ràng.....

Nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra, chống gian lận hoàn thuế

Xác định nhiệm vụ quan trọng hàng đầu là nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra, chống gian lận hoàn thuế, Tổng cục Thuế đề ra một số giải pháp đồng bộ, quyết liệt nhằm phát hiện các trường hợp doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro và tiến hành các biện pháp nghiệp vụ để thanh tra, kiểm tra và kịp thời xử lý thu hồi hoàn thuế như sau:

Thứ nhất, xây dựng và triển khai toàn Ngành áp dụng Bộ tiêu chí và chỉ số phân loại giải quyết hồ sơ hoàn thuế GTGT, lựa chọn DN có dấu hiệu rủi ro để lựa chọn, xây dựng kế hoạch kiểm tra, thanh tra sau hoàn thuế GTGT.

Thứ hai, hoàn thiện hệ thống ứng dụng hỗ trợ xác minh hóa đơn tại cơ quan Thuế (cho phép cơ quan Thuế thực hiện gửi và trả lời Phiếu yêu cầu xác minh hóa đơn trong toàn Ngành); đẩy nhanh thời gian xác minh và tập trung thông tin làm cơ sở xác minh nguồn gốc hàng hóa; hoàn thiện cơ chế chính sách về hoàn thuế...

Thứ ba, xây dựng và triển khai việc sử dụng hóa đơn điện tử. Từ ngày 01/7/2022, hóa đơn điện tử đã được triển khai tới 100% doanh nghiệp, tổ chức và hộ, cá nhân kinh doanh theo phương pháp kê khai, đảm bảo theo quy định tại Luật Quản lý thuế, nhằm quản lý hóa đơn điện tử một cách chặt chẽ, kiểm soát thông tin về tình hình hoàn thuế GTGT của doanh nghiệp, góp phần chống thất thu trong hoàn thuế GTGT.

Thứ tư, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra hoàn thuế GTGT và giám sát chặt chẽ công tác quản lý hoàn thuế, đặc biệt là đối với một số nhóm mặt hàng có rủi ro cao, qua đó thu thập thông tin và tổng hợp nắm bắt tình hình các đơn vị có dấu hiệu vi phạm về hoàn thuế GTGT để chỉ đạo toàn Ngành, kịp thời chấn chỉnh trong công tác quản lý hoàn thuế nói chung và công tác thanh tra, kiểm tra sau hoàn thuế GTGT.

Thứ năm, hoàn thiện cơ chế phối hợp, tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan thuế các cấp với các cơ quan ban, ngành trong công tác chống thất thu, gian lận về hoàn thuế GTGT. Trọng tâm của công tác phối hợp là hướng tới sự liên kết chặt chẽ giữa cơ quan thuế với cơ quan Ngân hàng, cơ quan Hải quan, cơ quan Công an, Chính quyền địa phương, cơ quan Thuế nước bạn... để thực hiện các biện pháp kiểm tra xác minh các giao dịch phát sinh trên hồ sơ hoàn thuế.

Trong đó, đẩy mạnh phối hợp với cơ quan Hải Quan trong việc trao đổi thông tin, dữ liệu về thuế, hải quan theo Quy chế phối hợp ban hành kèm theo Quyết định số 2413/QĐ-TCT theo hướng điện tử hóa tối đa các bước trao đổi thông tin, dữ liệu; hỗ trợ xác minh nguồn gốc hàng hóa, tờ khai nhập khẩu, các lô hàng xuất khẩu của các doanh nghiệp hoàn thuế và việc vận chuyển hàng hoá liên quan đến lô hàng xuất khẩu; hỗ trợ xác minh hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp hoàn thuế và cung cấp danh sách các doanh nghiệp có mặt hàng xuất khẩu rủi ro cao để rà soát và kiểm tra chặt chẽ trong quá trình kiểm tra hồ sơ hoàn thuế; Phối hợp với Cơ quan Ngân hàng để xác minh việc thanh toán qua ngân hàng; Phối hợp với Cơ quan Công an để thực hiện xác minh các giao dịch kinh tế phát sinh, phát hiện các hành vi gian lận hóa đơn, chiếm đoạt tiền hoàn thuế...

Ngoài ra, đại diện Tổng cục Thuế cũng cho biết, ngành Thuế mong muốn nhận được sự ủng hộ, phối hợp từ cơ quan thông tấn báo chí để tuyên truyền, phổ biến pháp luật thuế về hoàn thuế trên các phương tiện thông tin đại chúng, góp phần giáo dục, nâng cao ý thức của người nộp thuế trong việc tìm hiểu và thực thi pháp luật thuế, tạo sự đồng thuận của khối đại đoàn kết trong việc đấu tranh chống hành vi gian lận, chiếm đoạt tiền thuế của Nhà nước trong thời gian tới đây.

Theo báo cáo của Tổng cục Thuế, tính đến hết ngày 20/10/2022, cơ quan thuế đã ban hành 16.229 quyết định hoàn thuế GTGT với tổng số tiền thuế hoàn là 117.564 tỷ đồng, bằng 76,6 % so với kinh phí  hoàn thuế GTGT năm 2022 đã được Quốc hội phê duyệt (153.000 tỷ đồng), bằng 99,8 % cùng kỳ năm 2021. Theo số liệu do KBNN cung cấp, tính đến hết ngày 20/10/2022, tổng số tiền đã chi hoàn thuế GTGT qua KBNN từ dự toán năm 2022 là 116.396 tỷ đồng.